YENİDOĞAN BEBEK BAKIMI

Bebeğinizin pişik olmasını önlemek için alt bezini sık aralıklarla değiştirilmesi ve özellikle kakalı kalmamasına dikkat edilmelidir. Alt bezi cilt kurumadan kapatılmamalıdır.

Yenidoğan Bebek Bakımı Nedir?

Yeni doğum yapmış anneler özellikle ilk günlerde çok endişeli olurlar ve yenidoğan bebek bakımı hakkında araştırmalar yaparlar. Bu günler annelerin bebekleri hakkında endişe duymalarıyla geçebilir. Bu endişlerinizden kurtulmak amacıyla ve yenidoğan bebek bakımının nasıl olacağı ile ilgili bilgileri aşağıdan makalemizden incelyebilirsiniz.

Yenidoğan Bebeklerde Göbek Bağı Bakımı

Göbek bağı anne karnında bebeğin beslenmesini sağlayarak onu hayata bağlayan damarsal ve çevresi bir jel ile çevrili bir yapıdır. Doğumdan sonra göbek bağı göbek klempi ile bağlanıp ciltten 3-4 cm yukardan kesilir. Herhangi bir sinir dokusu olmadığı için bebek göbek bağının kesilmesi sırasında ağrı duymaz. Daha sonra antiseptik bir solüsyon ile temizlenir.

Bebek bezi göbeğin altından olacak şekilde bağlanır. Zaman içerisinde göbek bağı sarı-yeşil renkten kurudukça kahve-siyah bir renge döner ve genellikle 1-2 hafta içerisinde kendiliğinden düşer. Göbek bağının düşmesi için herhangi bir şey yapmaya gerek yoktur. Göbek bağı düşene kadar bu bölgenin kuru kalmasının sağlanması yeterlidir. Bu nedenle göbek düşene kadar bebeği silerek temizlemek daha uygundur. Ayrıca yenidoğan bebeğin başı ve popo kısmı göbek ıslak kalmayacak şekilde yıkanabilir. Göbek düşmeden önce göbek bağının ıslak ve nemli kalması enfeksiyon açısından risk yaratır. Bu nedenle yenidoğan bebeğin ilk banyosu göbek düştükten sonraki günde yapılmalıdır.  Bazen göbek düşene kadar göbek bağı çevresinde siyah renkli döküntüler ve düştükten sonra birkaç damla kan olabilir. Fakat göbek bağının çevresinde kızarıklık,  kanama, yeşil renkli kötü kokulu bir akıntı olduğunda mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yeni Doğan Bebeklerde Alt Değiştirme

Her anne babaya alt değiştirmek ilk seferinde çok karmaşık gelebilir. Fakat birkaç kez pratik yaparak bunu kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Yeni doğan bebeğinizin altını değiştireceğiniz zaman bütün malzemeler (alt değiştirme bezi, bez, ıslak pamukalar, pişik önleyici krem) mutlaka yanınızda olmasına dikkat edin. Unuttuğunuz herhangi bir malzeme için bebeğinizi kesinlikle yalnız bırakmayın. İlk olarak bebeğinizi alt açmanın üzerine sırt üstü yatırın. Bu sırada bebeğiniz ile konuşun iletişim kurun. Daha sonra bezini açın. Özellikle kız bebeklerde önden arkaya olacak şekilde bebeğinizin popsunu ılık suyla ıslatılmış pamuklarla silin. Bu sırada kolaylık olması için her iki ayağını ayak bileklerinden tutarak kaldırın. Kız bebeklerde bazen vajenden akıntı gelebilir. Bu normal bir durumdur. Silme işlemi sırasında özellikle labialar arasına kaka bulaşıp bulaşmadığını kontrol edin. Erkek bebekler için ise sünnet derisini kesinle geri çekerek temizlik yapmayın. Silme işlemi bittikten sonra bezi kapatmadan önce silinen bölgenin havayla temas ederek kurumasını sağlayın. Poposu kurumadan bezini kapatmayın. Ayrıca koruyucu olarak günde 2-3 kez koruyucu pişik kremlerinden sürebilirsiniz. Fakat pudra kesinlikle kullanılmayın.

Bebeğinizin pişik olmasını önlemek için alt bezini sık aralıklarla değiştirilmesi ve özellikle kakalı kalmamasına dikkat edilmelidir. Alt bezi cilt kurumadan kapatılmamalıdır. Gün içerisinde bebeğin posposunun havalandırılması pişiği önlemek açısından iyidir.

Yenidoğan Bebek Bakımı Burun Tıkanıklığı

İlk aylarda bütün anne babalar bebeklerin burunlarının tıkanıklığından ve hırıltılı nefes alıp vermesinden şikayet ederler. Burun tıkanıklığı bakımında, özellikle emzirme zamanı burun nefes almayı sağladığı için burun tıkanıklığı aile ve yenidoğan bebekler için oldukça rahatsız edici bir hal alabilmektedir. Normalde bebeklerin doğduklarında burun yapıları oldukça dardır. Ayrıca anne karnında amniyon sıvısı içinde oldukları için bu sıvı ilk birkaç gün bebeklerin burunlarında tıkanıklık ve sık hapşırmasına neden olabilir. Yenidoğan bebeklerde doğum sonrası görülen ödeme bağlı burun tıkanıklığı ilk hafta içinde giderek azalır. Ayrıca bebeklerin çok hızlı büyüdükleri ilk aylarda da yine burun tıkanıklığı yavaş yavaş azalır. Bunun dışında bebeklerde en sık burun tıkanıklığı yapan nedenler ortam havasının kuru olması, irritasyon yapan ajanlar olması (sigara, parfüm , toz vb) ve viral hastalıklardır. Burun tıkanıklığını tuzlu su (serum fizyolojik) kullanarak ve bebek burun aspiratörleri ile sümükleri temizleyerek rahatlatabilirisiniz. Bunun dışında burunda kuruluk olmaması için oda ısısı 22-24 c arasında tutulmalı ve nem 40 olarak ayarlanmalıdır.

Yeni Doğan Bebeklerde Göz Bakımı

Yenidoğan bebeğin göz kapakları ilk doğduklarında şiş ve ödemlidir. Bu nedenle gözlerini çok sık açmazlar. İlk birkaç günden sonra ödemleri azaldıktan sonra gözlerini daha iyi açmaya başlarlar. Yenidoğan bebeklerin göz bakımı için ılık su ve yumuşak bir bez ve ya pamukla ile içten dışa gözlerin günlük olarak silinmesi genellikle yeterli olur. Çapaklanma ilk günlerde çok sık olarak karşımıza çıkan bir durumdur. Çapaklanma gözde bir enfeksiyon ve göz yaşı kanalı tıkanıklığı nedeniyle olabilir. Çapaklanmayı önlemek için yine aralıklı olarak gözlerin ılık su ile veya özel göz mendilleri ile silinmesi yeterlidir. Ama uzun süreli bir çapaklanma durumu, gözde şilik veya kızarıklık olduğunda doktor tarafından önerilen damlaların kullanılması gerekir. Gözyaşı kanalı tıkanıklı bebeklerde sık karşılaşılan bir durumdur. Gözyaşı kanalının buruna açılan kısmında bir tıkanıklık ve darlık olmaktadır. Genellikle 1 yaşa kadar geçmekle birlikte bebeklerde sürekli gözyaşı akıntısı, aralıklı çapaklanma ve bazen o gözde hafif küçülmeye bile neden olabilir. Eğer bebeğinizde gözyaşı kanal tıkanıklığı saptanırsa günlük silme ve göz pınarına masaj yapmanız yeterli olur.

Yenidoğan Bebeklerde Tırnak Bakımı

Bebeklerin tırnakları için yapılacak tek bakım tırnaklarının kesilmesidir. Bunun için bir bebek tırnak makası veya küt burunlu bir makas (tırnak kesimi için) ile yumuşak bir kağıt törpü kullanmanız yeterli olur. Ancak makas veya diğer kesme aletlerini kullanırken dikkatli olmalısınız çünkü yanlışlıkla bebeğinizin parmaklarında kesilme ve kanamaya neden olabilirsiniz.  Bu nedenle tırnak kesimi için en uygun zaman genellikle yenidoğan bebeklerin sakin ve rahatlamış olduğu banyo sonrası olmalıdır. Ancak bebeğiniz uyurken ve emzirmesi sonrası rahatlamış olduğu zamanlarda da tırnağını kesebilirsiniz. Tırnaklar kesilirken bebeğin elini sıkıca tutmak, etli kısmı biraz geriye doğru çekerek tırnakları kısa ve düz kesmek gerekir. Tırnaklar kesildikten sonra tırnak kenarlarının keskinliğinin kağıt bir törpü ile törpülenmesi bebeğin kendisini çizerek yaralamasını önler.

Bebeklerin el tırnakları genellikle hızlı uzar ve haftada bir kesilmesi yeterlidir.

Ayak tırnakları daha yavaş uzar ve ilk aylarda yumuşaklardır. El tırnakları gibi kısa tutulması gerekmez ve ayda bir kesilmesi yeterli olur. Ancak bebeğiniz büyüdükçe, ayak tırnakları da sert ve uzun hale gelir. Tırnak batması olmaması için düz kesilmesi gerekir.

Tırnak keserken bazen bebeklerin cildinde ufak yaralanma ve kanamalar olabilir. Böyle bir durum ile karşılaşırsanız kanayan yere temiz bir gazlı bez ile bastırmanız ve kanamayı durdurmanız yeterli olur.

Yenidoğan Bebeklerde Kulak Temizliği

Bebeklerin kulak temizliği ve bakımı özel bir şey yapmaya gerek yoktur. Banyo sonrası kulak kepçelerinin yumuşak bir bez ile silinmesi ve kulak yolu dışına gelmiş kulak kirlerinin temizlenmesi yeterli olur. Kulağın içerisine kesinlikle kulak çubukları sokulmamalıdır. Bu kulak kirlerinin dış kulak yolunu tıkamasına ve zedelenmeye neden olabilir.

Yenidoğan Bebeklerde Banyo

Göbeği düşene kadar bebeğinizi silerek temizleyin. Göbek düştükten bir gün sonra ise banyosunu yaptırabilirsiniz.

İlk bir yıl içinde haftada 2-3 gün banyo yaptırmanız yeterlidir. Çünkü sık yıkamak bazen bebeklerin cildinde kuruluk oluşmasına neden olabilir. Bebeğinize banyo yaptırmadan önce mutlaka malzemeleri hazırlayın ve odayı biraz ısıtın. Oda ısısının yaklaşık 25-26 C ve prematür bebekler için 28 C olması iyidir. Suyun sıcaklığı ise 36-37 C olmalıdır. Banyo sırasında herhangi bir malzemeyi unutursanız veya telefon veya kapı çalarsa kesinlikle bebeğinizi yalnız bırakmayın. Banyo süreniz ise yaklaşık 5 ile 10 dakika arasında olmalıdır. Eğer bebeğiniz yıkanmayı seviyorsa süreyi uzatabilir veya banyodan korkuyorsa süreyi biraz daha kısa tutabilirsiniz. Banyo sırasında bebeğin aç olması iyidir. Çünkü tok karnına banyo yapılması bazen bebeklerin kusmasına neden olabilir. Yine banyo bebeklerin rahatlamasını sağladığı için uyku öncesi yaptırılması bebeğin uykuya geçişini kolaylaştırabilir. Banyo için gerekli malzemeler şunlardır;

  • Bebek küveti,
  • Temiz ve ılık su,
  • Bebeğin kaymasını önleyici bez veya file,
  • Bebek şampuanı ve sabunu,
  • Yumuşak lif,
  • Bebek havlusu,
  • Temiz bez ve giysiler,
  • Bebek için uygun hipoallerjik nemlendirici.

Silme Banyosu Silme banyosu yaptıracağınız odayı ısıtın. Temiz bir havlu üzerine bebeğinizi çıplak olarak yatırın. Sadece bezinin bağlı olması yeterlidir. Yumuşak bir bez veya pamuk parçasını temiz ve ılık bir su ile ıslatın. Önce yüzünden başlayarak bütün vücut parçalarını ayrı ayrı silerek bir yandan da havlu ile hafifçe kurulayın. Cildin kurumasını önlemek için uygun bir nemlendirici ile cildini nemlendirin. Daha sonra giysilerini giydirin.

Küvette Banyo Banyo malzemelerini hazırlayın. Daha sonra küvet içerisine yaklaşık 5 cm su koyun. Bebeğinizi banyo filesinin üzerine yatırın. Suya önce ayakları daha sonra vücudu değecek şekilde sokun. Önce gövdesini en son başını yıkayın. Özellikle yüzüne çok su gelmemesine dikkat edin, çünkü bebekler nefes almakta zorlanabilir ve banyodan korkabilir. Daha sonra bütün vücudu saran bir havlu ile kurulayın. Nemli kalarak pişik olmasını önlemek için koltuk altı, kasıklar ve çene altı gibi kıvrım yerlerinin kurulanmasına dikkat edin. Son olarak bebekler için uygun nemlendirici ile cildi nemlendirip temiz giysiler giydirin.

Yenidoğan Bebek Kundağı

Bebeklerin kundaklanması çok eski yılardan beri kullanılan bir yöntemdir. Pek çok aile büyüğü bebeklerin kundak yapılması gerektiğini savunurlar. Gerçekten kundak sayesinde bebekler vücutları çevresinde bir baskı hisseder ve bu baskı hissi ona güven duygusu verir. Tıpkı anne karnında ki gibi sıkışık bir ortam yaratır. Ayrıca henüz ilk aylarda gelişmemiş olan motor sistemleri nedeniyle sıçrama refleksleri sırasında oluşan boşlukta kalma hissini de hafifletir. Bunun dışında çok yorulmuş ve çok fazla uyarılmış bebeklerin sakin kalmasında da yardımcı olur.

Kundak yaparken özellikle bebeği çok sıkı sarmamak gerekir. Bebeğin kol ve bacaklarını oynatabileceği şekilde gevşek bir şeklide kundak yapılmalıdır. Özellikle bacakların çok sıkı sarılması kalça çıkılığı açısından risk yaratabilir.  Yine bazı bebekler ellerinin çok sıkı sarılmasını istemez. O zaman elleri dışarıda kalacak şekilde gevşek kundak yapılması daha uygun olur. Kullanacağız malzeme ince bir battaniye veya musli bezi gibi yumuşak olması gerekir. Çok kalın ve ağır olan ve bebeğin aşırı ısınmasını neden olan örtüler kullanılmamalıdır.

Bebek büyüdükçe ve özellikle el kol hareketleri artıp kundağı açmaya başladıkça kundak yapılmasının bırakılması uygun olur.

Kısacası kundaklama bebekleri sakinleştirir, daha az ağlamasını sağlar, uykusunu düzenlerler, güven duygusu verir, sıçramalarını önler, anne karnında ve kucakta olma hissi yaratır. Bu nedenle doğumdan sonraki ilk aylarda bebeklerinize çok sıkı olmayacak şekilde kundak yapabilirsiniz.

SİZDEN GELENLER
TÜM YORUMLAR
Uzm. Dr. Yelda MUMCUUzm. Dr. Yelda MUMCUÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Uzm. Dr. Yelda Mumcu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı 1967 yılında Ankara da doğdum. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesin den 1990 yılında mezun oldum. Aynı sene Ankara Üniv...

Profili Görüntüle
Anlaşmalı Kurumlar
allianz sigorta
acibadem
mapfre
groupama
hdi
gunes-sigorta
ray sigorta
ziraat sigorta
halk-sigorta
anadolu sigorta
ergo
eureko-sigorta
zurich sigorta
aig sigorta
generali sigorta
ace european
merkez bankası mensupları
t sigorta
sompo
cgm
imece
turk-nippon
demirhayat
Çalışma Saatleri

Haftaiçi 11:00 ile 19:00 Arası Cumartesi 10:00 ile 18:00 Arası

Dr. Yelda MumcuUzm. Dr. Yelda MUMCUÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
+90 (312) 286 2111